Od noworodka do osoby starszej, od rekruta do boksera, od człowieka zdrowego do przewlekle chorego - waga odgrywa ważną rolę w medycynie profilaktycznej i w terapii. Producenci wag współcześnie wykorzystują wszystkie dostępne tradycyjne i nowe technologie, by ważenie i pomiary w medycynie były łatwe, proste i precyzyjne. Szeroki zakres wag medycznych pediatrycznych odzwierciedla niezwykłe znaczenie kontrolowania masy ciała dzieci, niemowląt i noworodków w medycynie.

Tworząc specjalne wagi medyczne osobowe dla ludzi z nadwagą oraz stosując funkcję automatycznego pomiaru wskaźnika BMI w wielu swoich wagach, producenci odpowiadają na największe na świecie zagrożenie dla zdrowia - nadmierną otyłość. Wagi z podpórkami oraz wagi krzesełkowe są bardzo przydatne w ważeniu osób starszych. Wagi łóżkowe umożliwiają długotrwałe pomiary na oddziałach intensywnej terapii, u pacjentów z oparzeniami, bez ryzyka dla pacjenta.

Wartość dodana - dzięki licznym zaawansowanym funkcjom.

Wiodący producenci wag medycznych przywiązują dużo uwagi do znacznego zmniejszania obciążenia fizycznego i czasochłonności dla personelu medycznego w gabinetach lekarskich, szpitalach i domach opieki. Do zalet nowoczesnych urządzeń należą: łatwe w odczycie wyświetlacze, funkcje TARA, PRE-TARA, HOLD, BMIF, BMI, DAMPING, LIMIT VALUE, kółka ułatwiające transport oraz walizki, a także solidne i higieniczne powierzchnie, zaokrąglone narożniki i ruchome części, takie jak podpórki pod stopy i podłokietniki. Ochrona przed korozją, energooszczędne technologie i interfejsy do komputerów służące do dokumentowania wagi i wzrostu to kolejne cechy wyróżniające wartość dodaną współczesnych wag.

Funkcjonalność, konstrukcja, uznanie.

Nowoczesne wagi charakteryzują się pionierskimi rozwiązaniami technicznymi oraz praktycznymi funkcjami. Technologia czujników z widełkami stroikowymi nie tylko gwarantuje wysoce precyzyjne wyniki pomiarów, ale zmniejsza zużycie energii tysiąc razy w porównaniu z tradycyjnymi metodami pomiaru cyfrowego. Profesjonalna prostota i czysta funkcjonalność nadają charakter wyglądowi urządzeń do ważenia w medycynie. Łatwe w odczycie wyświetlacze, obszerne platformy, trwałe materiały i wysokiej jakości wykończenie łączą funkcjonalność i formę we współczesnych wagach medycznych.
Waga i wzrostomierz w placówce służby zdrowia.
Każda waga medyczna nieautomatyczna, czyli waga mechaniczna albo elektroniczna wdrożona do eksploatacji po 1 maja 2004 r. i stosowana do określania ciężaru pacjenta w praktyce medycznej w celu monitorowania, diagnozowania i leczeni musi być poddana ocenie zgodności opisanej w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie podstawowych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23), które wdraża dyrektywę 90/384/EWG.
Na takiej wadze muszą znajdować się:
znak
dwie ostatnie cyfry roku i numer jednostki notyfikowanej, która dokonała legalizacji WE lub dwie ostatnie cyfry roku i numer jednostki notyfikowanej, która sprawuje nadzór nad systemem jakości producenta,
zielona, kwadratowa nalepka z nadrukowaną dużą czarną literą „M” .
Do takiej wagi powinna być dołączona deklaracja zgodności z dyrektywą 90/384/EWG lub wdrażającym ją ww. rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, wystawiona przez producenta.
W praktyce medycznej do ważenia pacjentów w celu monitorowania, diagnozowania i leczenia stosuje się wagi klasowe: klasy III (średnia) i klasy IIII (zwykła).
Legalizacja: ważność i jak często powinna być robiona
Legalizacja to sprawdzenie, stwierdzenie i poświadczenie, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania metrologicze.
Oznaczenia legalizacyjne na nowej wadze medycznej nieautomatycznej (czyli mechanicznej i elektronicznej) posiadającej legalizację są umieszczone na tabliczce znamionowej lub w jej pobliżu. Oznaczenia dotyczą wszystkich nowych wag stosowanych w medycynie wyprodukowanych po 01.05.2004r.

Jak długo ważna jest legalizacja nowej wagi?

W przypadku nowej wagi ważność legalizacji wynosi 36 miesięcy i jest zależna od roku produkcji wagi. Np. jeśli waga została wprowadzona do obrotu od 1 stycznia 2007 do 1 stycznia 2008, waga powinna zostać zalegalizowana do 31 grudnia 2010 r.

Co należy zrobić gdy ważność legalizacji wygasa?

Wagę trzeba zgłosić do najbliższego Urzędu Miar i Wag lub specjalistycznego zakładu naprawy i legalizacji wag w celu dokonania ponownej legalizacji (legalizacji wtórnej). Ważność takiej legalizacji wynosi 25 miesięcy. Dowodem legalizacji są specjalne holograficzne naklejki legalizacyjne, które nakleja się w pobliżu tabliczki znamionowej wagi. Wagę można zalegalizować w najbliższym Urzędzie Miar i Wag lub w wyspecjalizowanym zakładzie posiadającym takie uprawnienia.

Warto wiedzieć: Jak dokładne określić masę ciała?

Określenie ciężaru ciała wydaje się być dziecinną zabawą. Powszechnie uważa się, że wystarczy stanąć na działającej wadze i odczytać pokazujący się wynik. Podobnie jest z pomiarem wzrostu, zdaje się że wystarczy ustawić język wzrostomierza na głowie i odczytać rezultat. Pomyłki jednakże, nawet w tak łatwych procedurach są częste i mogą mieć wpływ na uzyskiwanie błędnych wyników, albo w górę, albo w dół.
Ciężar ciała w ciągu dnia ulega zmianom. U dzieci może sięgać jednego kilograma, a u dorosłych może to być 2 kilogramy. Jeśli chcesz aby określić dokładnie ciężar ciała, dobrze jest przestrzegać następujących wskazówek:

• Wagi medyczne (w klasie III i IIII) posiadają poziomicę - ustaw wagę poziomo
• Ustaw wagę na solidnej podstawie
• Waga powinna w gabinecie znajdować się w jednym miejscu (nie należy wagi przestawiać)
• Najlepiej jest ważyć się rano po przebudzeniu
• Wejdź na wagę szybko i ustaw się w pozycji pionowej, stój na wadze równomiernie i nieruchomo
• Najlepiej jest ważyć sie bez ubioru

Jeśli ważysz sie w ubraniu i nie musisz określić dokładnej wagi  można odliczyć następujące wartości:

• Jeansy: około 700 g
• T-shirt: około 250 g
• Koszula/bluzka: około 250 g

Warto wiedzieć: Jak precyzyjne określić wzrost?

Wysokość ciała również zmienia się podczas dnia. Ta sama osoba rano może być o 3 centymetry wyższa niż wieczorem. Jest tego zjawiska naturalne wytłumaczenie: ciągły obciążenie na kręgosłup powoduje zaciskanie się dysków międzykręgowych podczas przebiegu dnia. Nacisk na 23 kręgi może oznaczać 2-3 cm. W nocy dyski międzykręgowe regenerują się poprzez absorbowanie pożywienia z organizmu.
Przestrzeganie następujących procedur zapewni precyzyjne określenie wzrostu ciała:

• Ważyć najlepiej po przebudzeniu
• Wysuń język wzrostomierza do przodu, zgodnie z ustawieniem horyzontalnym osoby której mierzony będzie wzrost
• Osoba której mierzona będzie wysokość ustawiona jest plecami do wzrostomierza
• Stopy muszą być ustawione blisko siebie
• Grzbiet musi być wyprostowany
• Głowa musi być ustawiona prosto zgodnie z “Linią Frankfurtera”. Linia Frankfurtera jest to prosta poprowadzona pomiędzy uchem a nosem.
• Suwmiarka wzrostomierza jest dociśnięta do głowy w taki sposób aby język nie był wygięty
• Odczytaj wynik

Warto wiedzieć: Dlaczego waga tej samej osoby będzie inna na Biegunie Północnym i na Kilimandżaro?
Waga elektroniczna mierzy wartość siły z jaką osoba jest przyciągana przez Ziemię. Siła przyciągania ziemskiego jest uzależniona jest od miejsca na Ziemi. Zmniejsza się ona i zmniejsza, im dalej waga jest od centrum Ziemi. Dlatego też, każda waga musi zostać odpowiednio ustawiona na daną lokację na kuli ziemskiej. W przeciwnym razie, osoba która waży 80 kg na Biegunie Północnym może ważyć 79,1 na Kilimandżaro. Wagi nie ustawione odpowiednio do siły grawitacji w stosunku do miejsca na Ziemi nie mogą być stosowane w medycynie, ponieważ każdy gram prawie zawsze ma znaczenie w leczeniu. Zanim waga zostanie dostarczona musi zostać dokładnie ustawiona na konkretną lokalizację na Ziemi gdzie będzie używana.
Terminy techniczne
Funkcja BMI
Funkcja do określenia BMI (inaczej wskaźnik Queteleta II) (skrót od Body Mass Index, po polsku wskaźnik masy ciała) to współczynik powstały przez podzielenie masy ciała podanej w kilogramach przez kwadrat wysokości podanej w metrach.
Dla osób dorosłych wartość BMI wskazuje na:
< 15 - wygłodzenie
15,1 - 17,4 - wychudzenie (spowodowane zwykle przez ciężką chorobę lub anoreksję
17,5 - 18,5 - niedowagę
18,5-24,9 - wartość prawidłową
25,0-29,9 - kres przed otyłością - nadwagę
30,0-34,9 I stopień otyłości
35,0-39,9 II stopień otyłości
>= 40,0 III stopień otyłości (otyłość kliniczna)
Oznaczanie wskaźnika masy ciała ma znaczenie w ocenie zagrożenia chorób związanych z nadwagą i otyłością np. cukrzycą, chorobą niedokrwienną serca, miażdżycą. Im mniejsza wartość BMI, tym ryzyko wystąpienia chorób jest mniejsze.
Funkcja BMIF
BMIF - Breast Milk Intake Function (funkcja do określenia spożycia mleka podczas karmienia piersią) może zostać wykorzystana do oceny ilości mleka spożytego przez dziecko podczas kamienia piersią. Po naciśnięciu przycisku BMIF przed karmieniem, waga dziecka jest zapisywana w pamięci, a następnie odjęta od ciężaru po ponownym ważeniu po nakarmieniu dziecka. Pokazywana jest różnica w wadze, czyli ilość spożytego mleka.
Funkcja Damping
Funkcja damping (tłumienia) pozwala na łatwe określenie wagi nawet gdy występują zakłócenia podczas ważenia np. ruchy pacjenta. Stopień tłumienia można ustawić zanim nastąpi ważenie do odpowiedniego poziomu: im poziom tłumienia jest wyższy, tym waga mniej wrażliwie reaguje na zakłócenia ruchów podczas ważenia.
Funkcja Limit Value - limitu wartości
Do efektywnego kontrolowania wagi pacjenta. Limit wartości może zostać ustawiony na określonym poziomie i jak poziom ten zostanie przekroczony waga sygnalizuje dźwiękiem.
Funkcja HOLD
Po zachowaniu wartości poprzez przyciśnięcie przycisku HOLD, system zapamiętuje wynik po zważeniu i po usunięciu obciążenia z wagi. Pozwala to na szybką asystę i pomoc pacjentowi, zanim wynik ważenia zostanie zanotowany później w spokoju.
Funkcja Matka/Dziecko
Ta funkcja została opracowana aby dodatkowo móc zważyć dzieci w ramionach osoby dorosłej. Po zaktywowaniu tego przycisku, waga osoby dorosłej zostaje zapamiętana i po wzięciu na ręce dziecka tylko waga dziecka zostanie wyświetlona na wyświetlaczu.
Funkcja TARA
Użyteczna kiedy jakiekolwiek dodatkowe obciążenie jest na wadze i nie może ono wpływać na wynik ważenia (np.pieluszka albo kocyk w przypadku dzieci, albo również wózek lub chodzik przy ważeniu niepełnosprawnych pacjentów). To dodatkowe obciążenie musi być zważone wpierw,a następnie “zatarowane” (po wciśnięciu przycisku TARA) - na wyświetlaczu pojawi się wartość zerowa i waga dodatkowego obciążenia nie zostanie uwzględniona w ważeniu. Tylko waga pacjenta zostanie wyświetlona na wyświetlaczu.

Marek R. Barłowski